09 maart 2009

Biopsie?


In PSA Prostaatkankertjes is regelmatig de blinde biopsie aan de orde geweest. Urologen noemen dit met een deftig woord Random Biopsie. Het blind prikken in een orgaan om kanker vast te stellen wordt nergens in de oncologie toegepast behalve door urologen.

Een biopsie is niet prettig. Een behoorlijk aantal patienten heeft de dagen erna last van bloed in de urine, het ejaculaat of bij de ontlasting. Preventief worden antibiotica geslikt, desondanks komt het toch voor dat een infectie optreedt soms met abcesvorming. Een behoorlijke prijs. Wat levert het op?

In ongeveer een derde van de gevallen wordt de tumor gemist, zoals in deze studie is vastgesteld door het doen van herhalingsbiopsieen kort achter elkaar. Is de biopsie wel positief dan is in de helft van de gevallen de Gleason score verkeerd. Dit kan vastgesteld worden door de Gleasonscores van verwijderde prostaten te vergelijken met de Gleasonscores uit biopsieen wat in deze studie is gedaan. Ik laat het bij deze 2 referenties. Cherry Picking? Als je op Pubmed gaat zoeken op trefwoorden missed tumor, undergading, overgrading in combinatie met Gleason en Biopsy dan zul je dit in andere studies bevestigd zien. Wat zijn de consequenties van deze crap?

De uroloog kan je niet geruststellen bij een negatieve biopsie. Hij zal meer PSA's gaan prikken en bij stijging van de PSA-waarde weer gaan biopteren. Op grond van de Gleason score bepaalt de uroloog of je een kandidaat bent voor Active Surveillance of voor RP. Gezien het foutpercentage van 50% is zijn behandelingsvoorstel in de helft van de gevallen verkeerd.

Als PSA Prostaatkankertjes dit aan een uroloog voorlegt krijgen we antwoorden als. "Henk, we hebben niet beter". Als we dan zeggen dat we dit ver beneden de maat vinden dan krijgen we als antwoord "Het is het beste wat we hebben" Als we door blijven vragen krijgen we te horen dat we niet zo moeilijk moeten doen en dat nu eenmaal niets perfect is.

Eerder heb ik al opgemerkt dat niemand de urologen controleert. Alleen urologen controleren urologen. Maar met PSA Prostaatkankertjes is er nu tenminste een klein toezichthoudertje.....

04 maart 2009

Voor je het weet....


De grootste kans op een ongevraagd PSA heb je als je in een ziekenhuis een polikliniek bezoekt of het nu interne is, chirurgie of whatever. Zodra je klaagt over iets dat maar in de verte gerelateerd kan zijn aan prostaatkanker wordt er een PSA-kruisje op het labformulier gezet.

Zelfs als er geen enkele reden is om aan de prostaat te denken loop je een kans op een PSA-kruisje zoals mij een aantal jaren geleden overkwam op de poli rheumatologie. Ik ken meerdere mannen die hetzelfde overkomen is in andere ziekenhuizen. Ik keek natuurlijk naar het labformulier en verzocht het kruisje te verwijderen, maar die mannen niet. Die zaten een week later voor een uroloog die vervolgens een biopsie ging doen en daarmee een cascade van narigheid triggerde.

Gevaarlijk zijn ook keuringen, bijvoorbeeld bedrijfskeuringen. Bijna altijd wordt hier een PSA meegenomen bij het bloedonderzoek. Bij preventieve keuringen van allerlei commerciele instituten is PSA vaste prik.

Het is moeilijk een beeld te krijgen van wat er precies bij de huisartsen gebeurt. Zij krijgen te maken met patienten die zelf om een PSA vragen. Het NHG, Nederlands Huisartsen Genootschap, stelt zich zeer terughoudend op. Zij hebben over PSA een patientenbrief samengesteld, maar het is zeer de vraag of alle huisartsen deze brief aan de patient te lezen geven voor ze een PSA kruisje zetten.

Bij polikliniekbezoek en keuringen kom je ongewild in het PSA circuit. Degenen die zelf om een PSA vragen zijn veelal op dit idee gekomen door TV programmas als RTL-Boulevard en door het lezen van bladen als Weekend en Prive. Renee Froger is de nationale prostaatkankermascotte die graag als cheerleader door urologen wordt misbruikt. Deze mannen vragen weliswaar zelf om een PSA test maar zijn zo gehersenspoeld dat moeilijk gesproken kan worden van een vrije keuze.

Teneinde de Nederlandse man te beschermen tegen ongevraagde PSA's of gehersenspoelde PSA's stel ik een geformaliseerde schriftelijke Informed Consent procedure voor alvorens een PSA-kruisje wordt gezet. De NHG patientenbrief en de KWF PSA informatie bieden hiervoor al nuttige bouwstenen die PSA Prostaatkankertjes graag verder verwerkt in praktische documenten. Geld hiervoor hoeft geen probleem te zijn. Dit kan gehaald worden uit het gigantische ERSPC budget waar toch nauwelijks iets mee gebeurt.

01 maart 2009

Urologische Politiestaat


In het stukje van 27 februari heb ik de officele groeicijfers van het aantal diagnoses prostaatkanker gemeld. Hoe gaan de urologen de toegenomen produktie - anders kan ik het niet noemen- verwerken?

In de eerste plaats door de al geinstalleerde RP-robots op maximale capaciteit te laten draaien, ten tweede door extra robots te bestellen en ten derde door vaker te verwijzen naar radiologen voor bestraling of brachytherapie.

Wat niet direct verwerkt hoeft te worden en overblijft kan geparkeerd worden in het PRIAS project. Dit is het nieuwste prestigieuze verzinsel van de ERSPC dat staat voor PRostate International Active Surveillance. Urologen verspreid over het hele land doen er aan mee. Onder PRIAS vallen tumortjes met een Gleason Som van 6 of minder, een PSA kleiner dan 10 en maximaal 2 biopsienaalden positief voor tumor. Met andere woorden de allerkleinste meest onschuldige tumortjes.

Je zou zeggen laat deze tumortjes verder met rust, maar in PRIAS worden de dragers ervan onderworpen aan waar schrikbewind. Iedere 3 maanden vervolg-PSA's, iedere 6 maanden een psychosociaal getint evaluatiegesprek en inwendig onderzoek, na een jaar een herhalingsbiopsie en dat tot in lengte van dagen. Binnen vijf jaar bezwijkt een kwart tot een derde van de mannen alsnog en kiest voor een lokale behandeling, kijk hier en hier, in een groot deel van de gevallen omdat de stress te hoog wordt.

Vroeger, toen er nog geen PSA was, liepen deze mannen in zalige onwetendheid vrij rond. Een kleine minderheid zal op hoge leeftijd een plasklachten gekregen hebben die vrij eenvoudig te verhelpen waren en een enkele misschien metastasen die hormonaal behandeld werden. Harde bewijzen hiervoor heb ik natuurlijk niet, maar obducties maken dit wel zeer aannemelijk, zie ondermeer hier.

Met Active Surveillance doet de urologische politiestaat z'n intrede met levenslange PSA-terreur voor een snel groeiend aantal Nederlanders.

27 februari 2009

Het kan ook anders


We gaan er maar weer eens flink tegenaan. Altijd hetzelfde verhaaltje, maar iedere keer weer anders en natuurlijk met nieuwe informatie.

De officiele cijfers van de kankerregistratie over 2006 zijn net binnen. Waarom hier altijd 3 jaar overheen moeten gaan weet ik niet. In 2006 9516 nieuw gevallen van prostaatkanker tegenover 8812 in 2005. Een toename van 8%, uiteraard bijna allemaal kleine onschuldige PSA Prostaatkankertjes.

De slachtoffers zullen hun verdere leven worden geterroriseerd met herhalings-PSA's, herhalingsbiopsien in het geval van Active Surveillance (met alsnog in een kwart tot een derde van de gevallen behandeling binnen 5 jaar, voor een groot deel onder psychische druk). Degenen die direct in zich laten snijden of branden zullen in grote getalen incontinent en impotent worden, nog afgezien van behoorlijke percentages thrombose, embolieen en infarcten tijdens of direct na RP's.

Ik voorspel voor 2007 een nog grotere toename, doordat een aantal robots dat jaar op volle capaciteit gedraaid hebben. In 2008 en 2009 nog meer robots op volle capaciteit, dus je mag het zelf zeggen....

Wie controleert de urologen? De urologen controleren zichzelf! Er is geen enkel toezicht. De huisartsen, die met alle letselschade opgescheept worden, zijn wantrouwend en het KWF terughoudend, maar ze zijn te verweven met het systeem om iets te kunnen ondernemen. De professoren van de Academische Centra? Ze houden hun mond. In Rotterdam komen ze maar niet af met hun ERSPC onderzoek waarin een uitspraak over het nut van PSA-testen gedaan zal moeten worden: publicatie uitgesteld tot 2010 vanwege datamassage.

Het kan ook anders. PSA-slachtoffers die ik hier in Haarlem opvang krijgen eerst een cursus prostaatkanker van 4 x een uur gedurende een maand met huiswerk. Na afloop is er een examen om te controleren of ze het goed begrepen hebben. Slagen ze hiervoor dan zijn ze in staat een gefundeerde beslissing te nemen (informed consent), dwz een van de gangbare opties te kiezen of niets te doen.

Niets doen houdt in: verder geen PSA's meer en afwachten tot symptomen optreden (wat 9 van de 10 gevallen niet zal gebeuren). Mochten symptomen optreden zal in principe een hormonale behandeling gestart worden. Degenen die kiezen voor niets doen ondertekenen een informed consent formulier. Opgeven voor een cursus kan via de profielpagina.

20 februari 2009

Uitstellers


Ik weet niet hoeveel miljoenen onderzoeksbudget, subsidies, sponsorgelden en ziektepremies het ERSPC jaarlijks verbrandt om de tientallen Erasmus formatieplaatsen, commissies, committees, promotieonderzoeken en PR-activiteiten te financieren. Al jaren achtereen en in uitbundige mate.

De ERSPC staat voor European Randomized Study of Screening for Prostate Cancer. In de sectie Rotterdam wordt de overleving van 21000 mannen die gescreend zijn vergeleken met 21000 mannen die niet gescreend zijn.

De ERSPC uitslagen zijn belangrijk omdat er dan een stevig fundament ligt voor een advies om al dan niet een PSA te laten prikken.

Eerst zouden de 12-jaarscijfers in 2007 gepubliceerd worden. Toen werd het 2008. In oktober 2008 werd bekend dat het uitgesteld werd naar begin 2009. Zojuist belde ik op en zei dat het inmiddels begin 2009 was en wanneer de publikatie kwam. Ik kreeg te horen dat er weer uitstel was en dat het 2010 zou worden. Begin 2010? Daar wilde men nog geen uitspraak over doen.

Waarom? Het Quality Control Committee schijnt in de clinch te liggen met het Data Monitoring Committee en het Causes of Death Committee. Helaas moet ik het woord schijnen gebruiken want degene die wel stellig was over de uitsteldatum wist hierover niet het neusje van de zalm.

Ik vermoed dat de gedachte is: Laten we het zo lang mogelijk rekken, dan genieten we nog een paar jaar van onze toeslagen, congressen en partnerprogramma's. Wouter Bos zou moeten zeggen: Nu publiceren of ik draai de geldkraan dicht.

16 februari 2009

Robot Gekte


Na de Boulevard Hype rond Renee Froger die in 2005 helemaal naar Frankrijk moest voor een gerobotiseerde RP, is de robot ook in Nederland populair geworden. Je bent nu een beetje een sukkel als je voor minder gaat.

Als ik goed geinformeerd ben zijn er op dit ogenblik 8 Da Vinci robots in Nederland en komen er voor het eind van het jaar nog 3 bij. Een robot RP is minder traumatisch dan een gewone RP wat als voordeel heeft dat er minder bloedverlies tijdens de operatie. Daartegenover staat dat de procedure langer duurt waardoor de narcoserisico's groter zijn. De chirurgische uitkomst verschilt niet met die van een gewone RP, ook niet qua impotentie en incontinentie. Referentie

Deze robots kosten 1,5 miljoen euro per stuk en hebben hoge personeels- en exploitatiekosten. Waar eenmaal zo'n robot staat zal deze ook gebruikt moeten worden. De aanwezigheid van een robot is nu een extra factor geworden bij de afweging om een RP te doen, maar dit zullen urologen niet zo zeggen.

Als je robot operatie prostaat intikt op Google krijg je een gesponsorde link van het Maasstad Ziekenhuis te zien. Hier wordt duidelijk aan de weg getimmerd. Als je op de link klikt kom je op een informatiepagina waar ondermeer dit staat: Waar meer dan de helft van de mannen impotent raakt als gevolg van een prostaatkankeroperatie door middel van reguliere open chirurgie, vermindert een operatie met behulp van de robot aanzienlijk de kans op incontinentie en impotentie. Dit is geen
informatie maar een verkooppagina om patienten te lokken. PSA Prostaatkankertjes heeft het Maasstad Ziekenhuis om opheldering over deze claim gevraagd maar nog geen antwoord gekregen.

07 februari 2009

Acceptabel?


Er zijn urologen die het normaal vinden dat er geregeld operatiecomplicaties zijn en dat eraf en toe een dode valt. Ze doen niet moeilijk over incontinentie en vinden het acceptabel dat 1 op de 3 keer gedilateerd moet worden om littekenweefsel in de plasbuis op te rekken. Ze schamen zich niet dat ze meer dan de helft van de mannen impotent te maken. Postoperatieve problemen na de operatie? Niet moeilijk over doen.

Dit zijn cijfers van 188 achtereenvolgende RP's uit Rotterdam, waarschijnlijk zijn dit ERSPC patienten. Referentie

Aantal RP's: 188
Sterfte tijdens operatie: 3
Complicatie tijdens operatie: 7
Blijvende incontinentie: 11
Incontinentie waarvoor artificiele sfinkter: 11
Postoperatieve problemen: 89
Naadstenose waarvoor dilatatie: 60
Impotentie: 108

Ik zou zeggen behoorlijk heftig. Maar wat concluderen de auteurs?


CONCLUSIONS: It is concluded that radical prostatectomy can be performed with minimal mortality and acceptable morbidity.

Slik, slik

Ik vind 3 sterfgevallen niet "minimaal" en de overige verwikkelingen niet "acceptabel". En al helemaal niet voor mannen met een PSA Prostaatkankertje waarvan overgrote meerderheid de eerste 10 jaar uberhaubt geen last zal krijgen. Er zijn uitzonderingen (meerdere volle naalden met hoge Gleason scores bij biopsie), maar die zijn zeldzaam en die worden ook door een RP ook niet in toom gehouden. Meer hierover in Leadtime.

Aan de 3 sterfgevallen kleeft schuld. Deze schuld heeft mogelijk een chirurgisch aspect (technische fout), maar zeker een breder medisch aspect De operateur stelt iemand direct bloot aan een sterftekans van 1,5% voor de kans op een onzeker voordeel op de hele lange termijn. Hij handelt daarmee naar mijn mening niet in overeenstemming met het Primum non Nocere.